Halfjaarlijkse controle is gewenst

Controle van het zadel draagt bij aan het paardwelzijn

Er is de laatste tijd een goede ontwikkeling geweest op het gebied van paardenwelzijn. Er wordt meer aandacht besteed aan de natuurlijke behoeften van een paard qua voeding, huisvesting en sociaal gedrag. Dit vertaalt zich ook naar omgang met en training van paarden.

Die positieve verandering zal zich steeds meer uitbreiden zoals een kring in een plas water. Mensen die belangstelling hebben voor paarden verdiepen zich vaak in allerlei zaken rondom het paard en leren telkens wat meer.
Daar wil ik  graag aan bijdragen, want het onderwerp dat ik wil gaan bespreken is: Het zadel.
Een passend zadel is een onderdeel dat kan bijdragen aan het welzijn van het paard. Dit lijkt misschien een open deur, maar dit is het zeker niet. In de praktijk blijkt dat veel paarden hun werk moeten doen met een slecht passend zadel en daar ook werkelijk lichamelijke klachten van ondervinden. Maar niet alleen lichamelijke klachten, ook gedragsproblemen en trainingsproblemen komen voor. Sommige paarden geven grote signalen af als het gaat om hun reactie op ongemak en andere paarden zijn daarin zo subtiel dat het ons ontgaat.

 

Er zijn 3 basale reacties als het gaat om een reactie op ongemak

⦁ Wegvluchten
⦁ Vechten
⦁ Bevriezen
Om het iets duidelijker te maken zal ik signalen opsommen die op een ‘zadelongemak’ kunnen wijzen:

1. Lichamelijke klachten

Witte haren, harde/zachte zwelling, schuurplekken, warmte op de rug, harde spieren, spieratrofie, dry spots, open wonden, pijn (hier kom ik nog op terug).

2. Ongewenst gedrag

Bijten, zwiepen met de staart, weglopen met opstijgen, wegdraaien als het zadel eraan komt, tandenknarsen, oren in de nek, onrustig in de stal, fight, flight, freeze.

3. Rijtechnische problemen

Moeite hebben met overgangen, onregelmatige gang, korte gang, moeite met rug gebruik, moeite met buigen, bokken, steigeren, staken, wegvluchten.
Bij signalen die optreden tijdens het rijden wordt soms snel gezegd dat het paard gewoon een moeilijk paard is, een slecht humeur heeft of niet werkwillig is.
Aangezien een paard geen menselijke gedachte heeft en heel natuurlijk reageert op het ongemak van dat moment, is het onze taak om de reden te zoeken en het probleem op te lossen. Wij zijn immers degene die het paard verzorgen en berijden en hebben daar onze verantwoordelijkheden.

Multidisciplinair

Het is ook heel logisch om daarbij deskundigen te betrekken die zijn opgeleid om zadelproblemen of andere problemen op te lossen. Je kunt immers niet alles zelf weten en antwoorden en ideeën van andere onwetenden leveren vaak meer verwarring op i.p.v. een oplossing. Bovendien kost een deskundige oplossing uiteindelijk minder dan telkens opnieuw zelf dingen uitproberen.

Onderhoud en jaarlijkse controle van het zadel op de rug van het paard, moet eigenlijk net zo gewoon worden als het uitnodigen van de hoefsmid, een dierenarts en een paardentandarts.
Dat is niet overdreven en ik denk dat in de loop van de artikelen duidelijk zal worden waarom.

Functie van het zadel

Het zadel vormt een belangrijk onderdeel van het rijden. Het maakt het rijden comfortabeler voor de ruiter, het zadel helpt de ruiter beter in balans te zitten. Het maakt het rijden comfortabeler voor het paard omdat het de druk over een groter oppervlak van de rug verdeelt.

Drie eenheid

Eigenlijk is het dus zo dat het zadel, de ruiter en het paard een drie-eenheid moeten vormen.
Deze drie-eenheid heeft invloed op elkaar, want het zadel kan met zijn verschillende vormen en functies de ruiter in allerlei posities zetten (goede, maar ook slechte houdingen), de ruiter kan het zadel door een slechte houding (bijvoorbeeld scheef zitten, of door geen krukje te gebruiken bij opstappen) scheef op het paard duwen en het paard heeft door zijn bouw en beweging ook invloed op het zadel en de ruiter.
Het is dus een deskundige aangelegenheid om de drie-eenheid kloppend te krijgen !
Het zou overbodig moeten zijn om te zeggen dat een niet gepast en niet bereden zadel kopen via een web shop of 2e hands internetsite, niet zo verstandig is.

Wat gaat er mis

Als we even terugkijken naar de functie van het zadel en het paard eruit lichten, zie je dat het zadel de druk moet verdelen over een groot oppervlak van de rug. Bij die drukverdeling kan het direct al fout gaan. Een slecht passend zadel verdeelt de druk namelijk helemaal niet goed over een groot oppervlak, maar veroorzaakt juist drukpunten. Je krijgt drukpunten als je zadel te wijd is, te krap is, te lang is, te weinig ruimte heeft voor de wervelkolom, een onregelmatige vulling in de kussens heeft, een te harde vulling in de kussens heeft, het zadel scheef is en als de ruiter scheef zit.
Je kunt eigenlijk je zadel vergelijken met een paar schoenen. Wanneer je maat 39 draagt en je trekt maat 36 aan, dan voel je de schoenen knellen. Als je dan wordt gedwongen om toch te gaan lopen, zal je binnen afzienbare tijd flinke rode plekken krijgen met blaren en pijn. Zo ook met te grote schoenen, die schuiven constant rondom je voeten en veroorzaken wrijving.
Als je schoenen wel lekker zitten en je loopt rond met een klein kiezeltje in je schoen, dan moet je eens zien hoe snel je ze uit wilt doen om dat kwellende monster te verwijderen!
Bedenk hoe het moet zijn voor je paard om dat kiezeltje (in de vorm van een klont in de vulling) te voelen (hij voelt ook een vlieg zitten) en hoe graag hij van de pijn van het knellen of schuiven af wil komen, logisch dat het paard dan niet optimaal kan presteren, zich ‘vervelend’ gaat gedragen of zich geestelijk heeft afgesloten.

Wil je meer weten?

Het korte zadel

halfjaarlijkse controle van het zadel
Ieder half jaar controle van het zadel